را از متأله سبزوارى در تعليقه‌اش بر اسفار تلقى كرده است و سپس از عارف بزرگ سيد حيدر آملى در جامع الأسرار ( ص 493 ) . صدر المتألهين در ذيل نقاوة عرشية از فصل بيست و دوم آخر منهج دوم از فن اعلى يعنى علم الهى و ما فوق الطبيعة فرمايد : « ان الوجود لو لم يكن ، لم يكن شىء لا فى العقل و لا فى الخارج بل هو عينها و هو الذى يتجلى فى مراتبه و يظهر بصورها و حقائقها فى العلم و العين » 1 متأله ياد شده فرمايد : « فما قاله قدس سره هنا مثل ما وقع فى خطبة رسالة فارسية مسماة بآغاز و انجام للمحقق الطوسى و الحكيم القدوسى - قدس اللّه روحه و كثر فتوحه و هو هذا : سپاس خدايى را كه آغاز كائنات از اوست و انجام همه با اوست بلكه همه خود اوست » . چنان كه گفته‌ايم اين خطبهء شيرين و دلنشين موجب شده است كه راقم در فكر تحصيل آغاز و انجام افتاده است تا در ذو القعده 1389 ه . ق نسخه‌اى از آن چاپى به حروف سربى ، رسيد از دست محبوبى بدستم . با شوق و ذوق تمام به استنساخ آن همت گماشتم كه در هشتم ذو الحجه همان سال مطابق 26 / 11 / 1348 ه . ش به انجام رسيد ولى از عبارت منقول حاجى اثرى نيافته است . لذا به ترديد افتاده است كه شايد اين رساله آغاز و انجام خواجه نباشد ، و يا اگر هست ناقص است چه بر ظهر آن مرقوم بود : « آغاز و انجام خواجه نصير الدين محمد طوسى عليه الرحمة » . ( 1 ) - ( ج 1 ط 2 ص 260 ) .